• 20 Sentyabr 2026
logo
“Türk dünyasının gələcəyi Güney Azərbaycanın istiqalından keçir”

“Türk dünyasının gələcəyi Güney Azərbaycanın istiqalından keçir”

“Güney Azərbaycan dəstəyi artırmalıyıq.Bu məsələdə dövlətdən daha çox toplumun, ictimaiyyətin üzərinə böyük yük düşür. Dövlət zatən öz vəzifəsini yerinə yetirir. Xalq da bu prosesdə aktiv olmalıdır”. Bu sözləri Güney Azərbaycan Televiziyasına açıqlamasında Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (BAXCP) sədrinin müavini, siyasi analitik Elçin Mirzəbəyli deyib.
Onun sözlərinə görə, bu, həm də milli təhlükəsizlik məsələsidir:
“Xalq olaraq unutmamalıyıq ki, bizim bu coğrafiyada daha təhlükəsiz, firavan həyatımız, türk dünyasının gələcəyi, təbii ki, bizim övladlarmızın gələcəyi Güney Azərbaycanın istiqalından keçir”.
Elçin Mirzəbəyli Güneylə bağlı yaradılan qurumların fəaliyyətinə də toxunub. O, bildirib ki, bu qurumlarda güneylilər daha aktiv olmalıdır:
“Son 30 il ərzində Güney Azərbaycanla bağlı çoxlu təşkilat yaranıb, fəaliyyət göstərib. Onların bəziləri fəaliyyətlərini dayandırıblar. Bəziləri davamlı fəaliyyət göstərməyiblər.
Düşünürəm ki, Güney məsələsində təşkilatlanma prosesini məhz güneylilərin öz üzərindən həyata keçirmək lazımdır. Nə qədər doğma olmasından asılı olmayaraq ikinci, üçüncü tərəflər bu prosesin içərində yer almalı deyillər.
Əslində bu mövzuya peşəkar siyasətçilər və peşəkar analitiklər münasibət bildirsələr və ya prosesin içərisində olsalar daha yaxşı oalr. Milli Dövlətçilik Şurasının yaranmasını mediadan izləmişəm, normal yanaşıram. Ümumilikdə güneylə bağlı təşkilatlarda güneylilərin yer almasını doğru hesab edirəm. Başqalarının fəaliyyəti dəstək xarakteri daşımalıdır”.
İran adlanan ölkədə yaşayan soydaşlarımızın ana dilində məktəbləri, dəsr vəsaitləri yoxdur. İran sərhəddən kitab buraxmır. Güneyli soydaşlarımızın ana dilində dərslik, ədəbiyyat problem necə həll edilməlidir? Onlayn kitabların yaradılması bu problemin çözülməsində nə kimi rol oynaya bilər?
Politoloq bildirib ki, Güney Azərbaycanla bağlı fəaliyyətimiz ilk növbədə Arazın o tayında milli kimliyin qorunmasında, milli özünü dərk prosesinin inkişafı istiqamətində olmalıdır:
“Bu istiqamətdə şübhəsiz ki, qapalı bir rejimin içərinə hər hansı bir formada daxil olmaq kifayət qədər çətin bir prosesdir. Bununla yanaşı nə qədər məhdudiyyətlər olsa da, dil və mədəniyyət üzərində milli kimliyin qorunması prosesinin sürətlənməsinə qismən də olsa nail olmaq mümkündür.
Uzun illərdir ki, Azərbaycan dilinin dünyada məşhur olan dil platformasına inteqrasiyası ilə bağlı danışırıq.
Azərbaycanda müvafiq institutlar var, onlar nədənsə işlərini yalnız hansısa sözlərin yerinin dəyişdirilməsi ilə kifayətlənmiş hesab edirlər. Bu gün ortalığa sanballı bir lüğət qoyulmayıb, Azərbaycan dili Lingva platformasına inteqrasiya edilməyib.
Hətta az inkişaf etmiş dillər belə bu platformaya inteqrasiya olunub, Azərbaycan dili yox. Peşəkar onlayn lüğətlər, ayrı-ayrı tətbiqlər vasitəsilə öz dillərini öyrənmək üçün güneylilərə yardım edə biləcək platformalar yoxdur”.
Təklif var ki ki, Güney Azərbaycan məktəbliləri üçün əski əlifba ilə dərs vəsaitləri çap edilsin. Elçin Mirzəbəylinin fikrincə, bu, o qədər də uğurlu ideya deyil:
“Əski əlifba ilə dərslik, qəzet və jurnalların hazırlanmasına müsbət yanaşmıram. Güney Azərbaycanda çox cüzi istisnalar olmaqla əksəriyyət latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasında oxumağı bacarır.
Bu baxımdan, yenidən əski əlifba üzərindən Azərbaycan ədəbiyyatını, mədəniyyətini təbliğ etmək, dərs vəsaitləri hazırlamaq onları əski əlifbaya daha da bağlayacaq. Əski əlifba faktorundan sıyrılmaq lazımdır”.
Politoloq bildirib ki, Güneydə Azərbaycan dilini öz imkanları hesabına qoruyan, yaşadan, inkişaf etdirməyə çalışan fədakar müəllimlərə, yazarlara, musiqçilərə buradan açıq dəstəyin verilməsi də risklidir:
“Buradan hansısa formada yardım göstərmək onları molla rejiminin zərbəsi altında qoya bilər.
Güneyli musiqiçiləri, aşıqları Azərbaycanda keçirilən el şənliklərinə, tədbirlərə dəvət etməklə xalqımız bu psoessə öz töhfəsini verə bilər. Onlarla ortaq musiqi və digər mədəni layihələr həyata keçirmək olar.
Bu məsələdə bizim musiqiçilər, bəstəkarlar aktiv olmalıdır. Güneydə ana dilinin inkişafına dəstək də mürəkkəb məsələdir.
Molla rejimi hər kəsi nəzarət altında saxlamağa çalışır. Düşünürəm ki, zamanla bu prosesi irəliyə aparmaq lazımdır.
Zamanla Azərbaycan türklərinin dil və mədəniyyət məsələsini beynəlxalq təşkilatlara daşımaq, İran rejiminə qarşı təzyiqlərə nail olmaq lazımdır”.